Kendrick Lamar không chỉ viết Rap về những gì xảy ra xung quanh mình. Trong nhiều tác phẩm, anh đưa người nghe đi sâu hơn vào những câu chuyện về tuổi trẻ, gia đình, cộng đồng, chủng tộc, niềm tin và cả những mâu thuẫn bên trong bản thân.
Từ những con phố Compton đến sân khấu lớn nhất thế giới, Kendrick Lamar đã nhiều lần biến những trải nghiệm cá nhân thành những câu chuyện có sức cộng hưởng rộng. Dưới đây là 7 tác phẩm tiêu biểu cho cách Kendrick Lamar kể những câu chuyện đó!
1. “Sing About Me, I’m Dying of Thirst” - Khi Kendrick nhìn lại chính mình qua câu chuyện của người khác
Nằm trong album good kid, m.A.A.d city (2012), “Sing About Me, I’m Dying of Thirst” là một trong những ví dụ rõ nhất cho khả năng storytelling của Kendrick Lamar.
Ca khúc được chia thành hai phần, lần lượt đi qua nhiều góc nhìn khác nhau. Kendrick từng nói với The Guardian rằng điều khiến anh quan tâm trong câu chuyện này chính là tâm lý của một người trở thành nạn nhân trong một vụ bắn giết. Ca khúc vì thế không chỉ nói về bạo lực mà còn nói về ký ức, cái chết và mong muốn được người khác nhớ đến mình.
Đây cũng là một trong những điểm đặc biệt của Kendrick đó là anh không chỉ kể chuyện cho người nghe, mà đôi khi còn đưa chính vai trò của người kể chuyện vào để chất vấn.
2. “Alright” - Tiếng nói của sự kiên cường
Nếu có một ca khúc cho thấy Hip Hop có thể bước ra khỏi phạm vi âm nhạc và trở thành tiếng nói của cộng đồng, thì “Alright” là một ví dụ rõ ràng nhất.
Xuất hiện trong album To Pimp a Butterfly (2015), ca khúc là sự kết hợp giữa những trải nghiệm cá nhân, niềm tin và cảm giác bất an của người da màu tại Mỹ. Nhưng thay vì kết thúc bằng sự tuyệt vọng, Kendrick chọn một thông điệp mang tính khẳng định hơn là dù hiện thực có khó khăn, vẫn còn lý do để tiếp tục.
“Alright” sau đó được sử dụng rộng rãi trong các cuộc biểu tình chống bạo lực và phân biệt đối xử với người da màu tại Mỹ, đặc biệt trong giai đoạn Black Lives Matter. Chính những người thực hiện album cũng từng kể lại khoảnh khắc nhìn thấy người trẻ xuống đường hát ca khúc này như một dấu hiệu cho thấy bài hát đã vượt ra ngoài phạm vi một sản phẩm âm nhạc.
3. “The Blacker the Berry” - Khi sự tự hào cũng đi kèm những câu hỏi khó nhằn
Nếu “Alright” là phần hy vọng của To Pimp a Butterfly, thì “The Blacker the Berry” lại là một trong những khoảnh khắc dữ dội nhất của album.
Ở bài hát này, Kendrick nói trực diện về phân biệt chủng tộc, lịch sử và bản sắc của người da màu tại Mỹ. Nhưng ca khúc không dừng ở việc chỉ trích những vấn đề bên ngoài. Ở phần cuối, Kendrick còn đưa chính mình vào câu chuyện và đặt vấn đề về sự mâu thuẫn khi lên án bạo lực nhằm vào người da màu trong khi cộng đồng cũng phải đối diện với bạo lực từ bên trong.
Kendrick từng giải thích rằng anh xem To Pimp a Butterfly như một tác phẩm mang tính đạo đức hơn là đơn thuần chính trị. Đó cũng là lý do ca khúc này thường được nhắc đến khi nói về cách Kendrick biến những vấn đề xã hội thành cuộc tự vấn cá nhân.
4. “How Much a Dollar Cost” - Tiền có thể nói gì về cách chúng ta nhìn người khác?
Trong album To Pimp a Butterfly, Kendrick kể lại một cuộc gặp với một người vô gia cư. Ban đầu, anh nhìn người này bằng sự nghi ngờ và khó chịu. Nhưng câu chuyện dần chuyển thành một cuộc đối thoại về lòng trắc ẩn, tiền bạc, đức tin và cách con người đánh giá người khác dựa trên vẻ ngoài.
Điểm đáng chú ý của ca khúc nằm ở sự thay đổi góc nhìn. Kendrick không xây dựng mình như một nhân vật hoàn hảo đứng ngoài câu chuyện. Anh để người nghe chứng kiến chính những suy nghĩ ích kỷ và định kiến của mình, rồi buộc bản thân phải nhìn lại chúng.
Cựu Tổng thống Barack Obama từng nhắc “How Much a Dollar Cost” là ca khúc yêu thích của ông trong năm 2015, trong thời điểm To Pimp a Butterfly đang nhận được rất nhiều sự chú ý.
5. “DUCKWORTH” - Sự tình cờ có thể thay đổi cả một cuộc đời
“DUCKWORTH” là ca khúc nằm ở cuối album DAMN, và kể một câu chuyện có thật liên quan đến cha của Kendrick - Anthony “Top Dawg” Tiffith và một vụ cướp xảy ra nhiều năm trước.
Điều đặc biệt là hai người trong câu chuyện sau này lại trở thành những nhân vật quan trọng trong sự nghiệp của Kendrick đó là cha anh và người sáng lập Top Dawg Entertainment.
Vì thế, “DUCKWORTH.” không chỉ là một bài Rap kể chuyện. Nó đặt ra một câu hỏi thú vị về số phận rằng nếu một hành động nhỏ trong quá khứ diễn ra khác đi, liệu cuộc đời của những người trong câu chuyện có còn giống hiện tại?
6. “Father Time” - Những điều một người cha truyền lại cho con
Đến album Mr. Morale & the Big Steppers (2022), Kendrick chuyển trọng tâm từ những vấn đề xã hội lớn sang nhiều câu chuyện rất riêng tư.
Và “Father Time” là một trong những ca khúc tiêu biểu nhất cho hướng đi này. Kendrick nhìn lại cách mình được nuôi dạy, những bài học về sự cứng rắn, cạnh tranh và cách một người đàn ông phải đối diện với cảm xúc.
Grammy mô tả ca khúc này là nơi Kendrick đào sâu vào những vấn đề liên quan đến “daddy issues”, đồng thời liên kết những trải nghiệm đó với quá trình chữa lành và trưởng thành của chính anh.
Điều thú vị là Kendrick không chỉ nói về cha mình. Anh nhìn vào cách những điều được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác có thể trở thành một phần tính cách của một con người. Đôi khi là sức mạnh, đôi khi lại là thứ cần phải tháo gỡ.
7. “Mother I Sober” - Đối diện với những tổn thương thay vì tiếp tục truyền chúng đi
Nếu “Father Time” nói nhiều về những gì một người cha truyền lại, “Mother I Sober” đi sâu hơn vào những tổn thương gia đình và quá trình đối diện với chúng.
Ca khúc xuất hiện gần cuối Mr. Morale & the Big Steppers, nơi Kendrick dành nhiều thời lượng nhất trong sự nghiệp để nói về trị liệu, tổn thương, gia đình và quá trình tự nhìn lại bản thân.
Điểm quan trọng của “Mother I Sober” nằm ở việc Kendrick không cố xây dựng hình ảnh một nghệ sĩ luôn kiểm soát được mọi thứ. Ngược lại, anh cho phép những phần dễ tổn thương nhất của mình xuất hiện trong âm nhạc.
Đây cũng là một bước chuyển đáng chú ý trong cách Kendrick làm nhạc, từ việc quan sát những vấn đề của cộng đồng sang việc đặt chính bản thân mình dưới kính hiển vi.
Kết
Nhìn qua 7 tác phẩm này, có thể thấy Kendrick Lamar thường bắt đầu từ những điều rất cụ thể, một con phố ở Compton, một người bạn, một thành viên trong gia đình, một cuộc gặp trên đường hay một ký ức thời thơ ấu.
Nhưng từ đó, anh mở rộng câu chuyện thành những vấn đề lớn hơn như: Bạo lực, chủng tộc, gia đình, đức tin, bản sắc, trách nhiệm và quá trình trưởng thành.
Đó cũng là lý do âm nhạc của Kendrick thường đòi hỏi người nghe phải quay lại nhiều lần. Một bài Rap có thể bắt đầu bằng câu chuyện của một cá nhân nhưng kết thúc bằng một câu hỏi dành cho cả cộng đồng.
Và có lẽ đây là một trong những giá trị đáng chú ý nhất trong cách Kendrick Lamar làm nhạc đó là không phải lúc nào cũng cần đưa ra câu trả lời, mà tạo ra đủ câu hỏi để người nghe phải tự nhìn lại chính mình.
Đăng kí E-mail để cập nhật và không bỏ lỡ các thông tin mới nhất từ chúng tôi.
