Những điều thú vị về lịch sử của đĩa vinyl

Những điều thú vị về lịch sử của đĩa vinyl

Trước khi nhạc số và các nền tảng streaming trở nên phổ biến, đĩa than (Vinyl Record) từng là một trong những phương tiện nghe nhạc quen thuộc nhất trên thế giới. 

Không chỉ lưu giữ âm thanh, những chiếc đĩa tròn với các đường rãnh đặc trưng còn gắn liền với sự phát triển của ngành công nghiệp âm nhạc và văn hóa DJ. Cùng VHDP khám phá 7 điều thú vị về lịch sử của đĩa Vinyl nhé!

1. Những chiếc đĩa than đầu tiên không được làm từ Vinyl


Ít ai biết rằng những chiếc đĩa than đầu tiên thực chất không được làm từ nhựa Vinyl như chúng ta thường thấy ngày nay. Năm 1887, nhà phát minh người Đức Emile Berliner giới thiệu công nghệ ghi và phát âm thanh bằng đĩa phẳng, đặt nền móng cho sự phát triển của đĩa nhạc hiện đại. 

Ở giai đoạn đầu, các loại đĩa này chủ yếu được sản xuất từ Shellac - một loại vật liệu có nguồn gốc từ nhựa do côn trùng tiết ra, có đặc tính khá cứng nhưng giòn và dễ vỡ. Đến năm 1930, RCA Victor bắt đầu giới thiệu đĩa làm từ chất liệu Vinyl với nhiều ưu điểm như nhẹ, bền và có khả năng tái tạo âm thanh tốt hơn. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của cuộc Đại suy thoái cùng giá thành thiết bị phát nhạc còn cao, định dạng này chưa thể phổ biến rộng rãi vào thời điểm đó.

2. Năm 1948 đánh dấu sự ra đời của đĩa LP hiện đại


Một bước ngoặt quan trọng diễn ra vào năm 1948, khi hãng thu âm Columbia Records chính thức giới thiệu định dạng Long Play (LP). Với kích thước 12 inch và tốc độ quay 33 1/3 vòng/phút, đĩa LP có thể phát khoảng 20 - 23 phút nhạc trên mỗi mặt, dài hơn đáng kể so với những loại đĩa phổ biến trước đó.

Điều này giúp các nghệ sĩ có thể đưa nhiều ca khúc vào cùng một sản phẩm, mở ra hình thức phát hành album âm nhạc như chúng ta biết ngày nay. Không muốn bị bỏ lại phía sau, RCA Victor tiếp tục giới thiệu đĩa 7 inch với tốc độ quay 45 vòng/phút vào năm 1949, chủ yếu dành cho các ca khúc đơn (Single). Cuộc cạnh tranh giữa hai định dạng đã góp phần định hình cách phát hành và thưởng thức âm nhạc trong nhiều thập kỷ tiếp theo.

3. Đĩa Vinyl lưu trữ âm thanh bằng những đường rãnh siêu nhỏ


Bề mặt đĩa Vinyl có những đường rãnh xoắn ốc rất nhỏ chạy từ ngoài vào trong. Khi đĩa quay, đầu kim tiếp xúc và di chuyển theo các đường rãnh, ghi nhận những rung động rồi chuyển chúng thành tín hiệu âm thanh. Đây chính là nguyên lý hoạt động tạo nên âm thanh đặc trưng của đĩa than.

4. Đĩa Vinyl góp phần tạo nên một trong những kỹ thuật đặc trưng của Hip Hop


Vào giữa thập niên 1970 tại Bronx, New York, DJ Grand Wizzard Theodore được biết đến là người tiên phong phát triển kỹ thuật Scratching - thao tác dùng tay đẩy đĩa nhạc tiến và lùi trên mâm xoay (Turntable) để tạo ra những âm thanh đặc biệt. 

Theo câu chuyện được chính ông kể lại, kỹ thuật này xuất hiện khi ông vô tình di chuyển chiếc đĩa qua lại trong lúc mẹ gọi mình. Từ một thao tác tưởng chừng ngẫu nhiên, Scratching dần trở thành kỹ thuật biểu diễn đặc trưng, đưa Turntable từ thiết bị phát nhạc trở thành một nhạc cụ quan trọng trong văn hóa Hip Hop.

5. Đĩa Vinyl vẫn tồn tại trong thời đại nhạc số


Dù từng bị thay thế phần lớn bởi CD, MP3 và các nền tảng nghe nhạc trực tuyến, Vinyl vẫn giữ được vị trí riêng trong đời sống âm nhạc. Với nhiều người, việc sưu tầm album, thưởng thức phần thiết kế bìa đĩa (Album Artwork), đặt kim lên đĩa và nghe trọn vẹn một album là trải nghiệm đặc biệt.

 Vinyl cũng tiếp tục được các nghệ sĩ và hãng thu âm lựa chọn như một định dạng phát hành vật lý, kết nối người nghe với âm nhạc theo một cách riêng.

Từ một công nghệ ghi âm sơ khai đến công cụ sáng tạo của các DJ Hip Hop, đĩa Vinyl đã trải qua hành trình phát triển hơn một thế kỷ. Và dù cách chúng ta nghe nhạc đã thay đổi rất nhiều, những vòng đĩa vẫn tiếp tục quay, mang theo giá trị lịch sử và văn hóa của âm nhạc.

Văn Hóa Đường Phố | Vietnam Street Culture

Đăng kí E-mail để cập nhật và không bỏ lỡ các thông tin mới nhất từ chúng tôi.